Στάδιο 3

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΚΟΙΝΟΥ ΟΡΑΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Βασικό βήμα στη διαδικασία ανάπτυξης του κοινού οράματος αποτελεί ο προσδιορισμός των περισσότερο συναφών, σε θέματα κινητικότητας και αστικής και κοινωνικής ανάπτυξης, φορέων. Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν την αξιοποίηση βασικών στοιχείων από ισχύοντα στρατηγικά σχέδια και μελέτες υπερκείμενου σχεδιασμού (επίπεδο Περιφέρειας, Εθνικό, Ευρωπαϊκής Ένωσης), αλλά και σε επίπεδο Δήμου καθώς και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των προηγούμενων φάσεων Συμμετοχικού Σχεδιασμού.

Στην περίπτωση του ΣΒΑΚ του Δήμου Αμαρουσίου αρχικά εντοπίσθηκαν και ενημερώθηκαν όλοι οι ενδιαφερόμενοι συναφείς φορείς. Στη συνέχεια αξιοποιήθηκαν στρατηγικές και κατευθύνσεις από Στρατηγικά Σχέδια-Μελέτες του Δήμου όπως το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του Δήμου Αμαρουσίου 2015-2019 και το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου, καθώς και Υπερκείμενου Σχεδιασμού όπως το Νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας Αττικής (ΡΣΑ) 2014-2021. Επιπλέον, συγκεντρώθηκαν όλα τα αποτελέσματα και συμπεράσματα από τις δύο Διαβουλεύσεις για το ΣΒΑΚ  του Δήμου Αμαρουσίου σχετικά με τα προβλήματα της υφιστάμενης κατάστασης και τις κατευθύνσεις για την βελτίωσή της, που εξέφρασαν οι εμπλεκόμενοι φορείς. Τέλος, αξιοποιήθηκαν  και τα αντίστοιχα σχετικά αποτελέσματα από τα ερωτηματολόγια των πολιτών και των εμπλεκόμενων φορέων. Ο συνδυασμός των παραπάνω αποτελεσμάτων και συμπερασμάτων αποτέλεσε τα δεδομένα για την ανάπτυξη του κοινού οράματος για την αστική κινητικότητα.

Στην διαδικτυακή έρευνα οι ερωτώμενοι/ες είχαν τη δυνατότητα να κατατάξουν, από τον περισσότερο στον λιγότερο επιθυμητό, τους χαρακτηρισμούς που θα μπορούσαν να αποδοθούν στην πόλη τους στο μέλλον, μετά την υλοποίηση και εφαρμογή των μέτρων σχεδιασμού. Σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα, το 21,6% των ερωτώμενων οραματίζονται τη πόλη τους ως ασφαλή και με υψηλή προσβασιμότητα για όλες τις ομάδες χρηστών. Το 21,4% επιθυμεί περισσότερο μια ζωντανή πόλη με απόδοση περισσότερου δημόσιου χώρου στους πεζούς, ποδηλατιστές, παιδιά. Επίσης, Το 18,2% οραματίζεται μια πόλη που θα την διακρίνει ο σεβασμός και η φιλικότητα στο περιβάλλον.

Πίνακας 3: Κατάταξη οραμάτων

Πώς θα θέλατε η δική σας πόλη να γίνει πιο φιλική προς τους κατοίκους της και να διαφοροποιείται από τις υπόλοιπες;% ερωτώμενων που κατέταξαν την αντίστοιχη  επιλογή πρώτη
Ασφαλής και εύκολα προσβάσιμη για όλους21.6%
Ζωντανή (παρουσία παιδιών- πεζών και ποδηλατιστών στους δρόμους)21.4%
Φιλική προς το περιβάλλον18.2%
Οικονομικά ανεπτυγμένη14.45%
«Έξυπνη» (πρωτοπόρο σε καινοτομίες)14.35%
Τουριστικά ελκυστική με αναδεδειγμένο τον πολιτιστικό της χαρακτήρα10%

ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Για να αποκτήσει το κοινό όραμα τη διάσταση των στρατηγικών κατευθύνσεων πρέπει να συγκεκριμενοποιηθεί με στρατηγικές προτεραιότητες, ώστε να δηλώνεται στοχευμένα και ξεκάθαρα το προφίλ των αλλαγών που επιδιώκονται. Ουσιαστικά, οι στρατηγικοί στόχοι πρέπει να εξυπηρετούν το κοινό όραμα.

Ο προσδιορισμός των προτεραιοτήτων επιτυγχάνεται με τον εντοπισμό των κοινωνικών, περιβαλλοντικών και οικονομικών βελτιώσεων που απαιτούνται, με εστίαση στο τί χρειάζεται να «μειωθεί», να «αυξηθεί» ή να «διατηρηθεί».

Σε αυτό το πλαίσιο, για το ΣΒΑΚ του Δήμου Αμαρουσίου, αναπτύσσονται 3 άξονες προτεραιοτήτων στις οποίες εντάσσονται οι παραπάνω θεματικές.

  • Περιβαλλοντικές
  • Κοινωνικές
  • Οικονομικές

Περιβαλλοντικές προτεραιότητες

Σε αυτήν την κατηγορία εντάσσονται στρατηγικοί στόχοι οι οποίοι αποτελούν προτεραιότητα ώστε να επιτευχθεί, βελτίωση στις περιβαλλοντικές συνθήκες με τρόπο βιώσιμο, αειφόρο και ενεργειακά αποδοτικό, και επιβράδυνση ή ακόμα και ανατροπή της κλιματικής αλλαγής. Οι παρακάτω προτεραιότητες προέκυψαν από τους στρατηγικούς στόχους που τίθενται στα κείμενα Τοπικού και Υπερκείμενου Σχεδιασμού καθώς και από την σημαντικότητα που απέδωσαν στις κατευθύνσεις για την κινητικότητα οι πολίτες του Δήμου, στη διαδικτυακή έρευνα ερωτηματολογίων, και οι ενδιαφερόμενοι φορείς του ΣΒΑΚ Αμαρουσίου, στις διαβουλεύσεις και την διαδικτυακή έρευνα.

  • Μείωση των εκπομπών CO2, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της ηχορύπανσης
  • Συντήρηση και αύξηση των χώρων πρασίνου
  • Προστασία των ρεμάτων – εξοικονόμηση υδάτινων πόρων
  • Αύξηση της αποδοτικότητας στην κατανάλωση ενέργειας

Κοινωνικές προτεραιότητες

Η κοινωνική ανάπτυξη είναι πρωταρχικός στόχος ενός Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας και αυτό τεκμηριώνεται από τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων και τις τοποθετήσεις των πολιτών στην διαδικτυακή έρευνα ερωτηματολογίων. Συγκεκριμένα ήδη από την πρώτη διαβούλευση αναδείχθηκε η ανάγκη για την κινητικότητα του Δήμου Αμαρουσίου να αποκτήσει έναν έντονο κοινωνικό-ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα. Αντίστοιχα στοιχεία προέκυψαν και από τις τοποθετήσεις των πολιτών στην διαδικτυακή έρευνα.

  • Βελτίωση της προσβασιμότητας όλων των κοινωνικών ομάδων: Σε ποσοστό μεγαλύτερο του 80% στις απαντήσεις των πολιτών στα ερωτηματολόγια της διαδικτυακής έρευνας, υπερίσχυσε η ανάγκη να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση του περπατήματος γενικότερα αλλά και της άνετης και ελεύθερης μετακίνησης των ευπαθών ομάδων (ΑΜΕΑ, ηλικιωμένοι, παιδιά)
  • Αύξηση της βιώσιμης μετακίνησης
  • Βελτίωση του αστικού χώρου
  • Βελτίωση της οδικής ασφάλειας
  • Ενίσχυση συμμετοχικού χαρακτήρα στην πορεία υλοποίησης του ΣΒΑΚ

Οικονομικές προτεραιότητες

Οι οικονομικές προτεραιότητες του ΣΒΑΚ του Δήμου Αμαρουσίου αποτελούν μεγάλης σημασίας στρατηγικούς στόχους των οποίων η επίτευξη θα συμβάλλει στην ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας. Βασική στρατηγική κατεύθυνση του Δήμου, όπως διατυπώνεται στο Επιχειρησιακό του Πρόγραμμα 2015-2019, αποτελεί η ενίσχυση της τοπικής αγοράς και επιχειρηματικότητας και της απασχόλησης. Η στρατηγική που θα ακολουθήσει ο Δήμος για την κινητικότητα θα πρέπει να ευθυγραμμίζεται και με την στρατηγική του για την ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας.

  • Ενίσχυση της τοπικής επιχειρηματικότητας: Η διεθνή εμπειρία, αποδεικνύει ότι η προώθηση εναλλακτικών ήπιων τρόπων μετακίνησης (πεζή, το ποδήλατο, τα scooters, τα ΜΜΜ κλπ.), ιδιαίτερα σε εμπορικές περιοχές, συνεισφέρει σημαντικά στην ενίσχυση της τοπικής αγοράς και στην πιο δίκαια κατανομή του οφέλους από την οικονομική ανάπτυξη.
  • Αύξηση εσόδων για τον Δήμο

Στον παρακάτω πίνακα παρατίθενται τα αποτελέσματα από την απόδοση σημαντικότητας των πολιτών στις προτεινόμενες κατευθύνσεις που μπορούν να υιοθετηθούν προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα της υφιστάμενης κατάστασης. Είναι εμφανές ότι μεγάλο μερίδιο του δείγματος των πολιτών επιθυμεί, τα μέτρα που θα ληφθούν να επικεντρωθούν πρώτα στην ενίσχυση της ασφάλειας, άνεσης και προσβασιμότητας των ευάλωτων ομάδων χρηστών. Επιπλέον, σημαντικό ποσοστό, 63,9% και 59%, επιθυμεί να δοθεί πολύ μεγάλη έμφαση την ενίσχυση της πεζής μετακίνησης και της μετακίνησης με τα ΜΜΜ αντίστοιχα.    

Πίνακας 2: Απόδοση έμφασης των πολιτών σε προτεινόμενες κατευθύνσεις

Προτεινόμενη κατεύθυνση για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στης υφιστάμενης κατάστασης% ερωτώμενων που δήλωσαν πολύ μεγάλη έμφαση% ερωτώμενων που δήλωσαν μεγάλη έμφαση ή πολύ μεγάλη έμφαση
Μέτρα για να μπορούν ΑΜΕΑ, ηλικιωμένοι, παιδιά να κινούνται με ασφάλεια και άνεση78.7%90.2%
Μέτρα για την ενίσχυση του περπατήματος63.9%83.6%
Μέτρα για τη βελτίωση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς59.0%77.0%
Προτάσεις για την αύξηση της οδικής ασφάλειας και προστασίας των πολιτών γενικά55.7%73.8%
Μέτρα για την αποτροπή της παράνομης στάθμευσης και γενικότερα για στάθμευση49.2%68.9%
Μέτρα για την ενίσχυση του ποδηλάτου42.6%63.9%
Μέτρα σχετικά με τη χρήση αυτοκινήτων και μηχανών32.8%54.1%

«ΕΞΥΠΝΟΙ» ΣΤΟΧΟΙ

Στη μεθοδολογία των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) κατά τις οδηγίες του ELTIS και άλλων πιο πρόσφατων εργαλείων, προτείνεται η ανάπτυξη «SMART – ΕΞΥΠΝΩΝ» στόχων μετά τον καθορισμό των βασικών προτεραιοτήτων για την περιοχή μελέτης. Ο όρος SMART αποτελεί ακρωνύμιο και διαμορφώνεται από τα αρχικά των εξής όρων που οφείλουν να χαρακτηρίζουν έναν στόχο: Specific-Συγκεκριμένος, Measurable-Μετρήσιμος, Achievable-Επιτεύξιμος, Relevant-Σχετικός και Time-bound – Χρονικά καθορισμένος.

Σε κάθε προτεραιότητα εντάσσονται συγκεκριμένοι σχετικοί «ΕΞΥΠΝΟΙ» στόχοι.

Περιβαλλοντικοί «ΕΞΥΠΝΟΙ» Στόχοι

Προτεραιότητα 1 – Μείωση των εκπομπών CO2, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της ηχορύπανσης

  • Μείωση των εκπομπών CO2 στα όρια του Δήμου
  • Μείωση των αέριων ρύπων από την μηχανοκίνητη κυκλοφορία
  • Μείωση της έντασης του ήχου στο κέντρο και στις γειτονιές του Αμαρουσίου  που παρουσιάζουν περισσότερα από 55dB κατά την ημέρα και 50 dB τη νύχτα

Προτεραιότητα 2 –  Συντήρηση και αύξηση των χώρων πρασίνου

  • Αύξηση της έκτασης πρασίνου ανά κάτοικο

Προτεραιότητα 3 – Προστασία των ρεμάτων – εξοικονόμηση υδάτινων πόρων

  • Αστική ανάπλαση ρεμάτων, εμπλουτισμός του πρασίνου και σύνδεση με κοινοχρήστους χώρους

Προτεραιότητα 4 – Αύξηση της αποδοτικότητας στην κατανάλωση ενέργειας

  • Εξοικονόμηση στην κατανάλωση ενέργειας (ανανέωση του δημοτικού στόλου με πιο αποδοτικά ενεργειακά οχήματα, εκπαίδευση οδηγών κλπ.)

Κοινωνικοί «ΕΞΥΠΝΟΙ» στόχοι

Προτεραιότητα 1 – Βελτίωση της προσβασιμότητας όλων των κοινωνικών ομάδων

  • Συνολικός Αριθμός Διαβάσεων για Πεζούς
  • Διαμόρφωση κατάλληλης υποδομής υποστήριξης για ΑΜΕΑ και ηλικιωμένους βάσει προδιαγραφών στις διασταυρώσεις
  • Εγκατάσταση έξυπνων-πινακίδων-οδηγών προς σημεία ενδιαφέροντος
  • Αύξηση της περιοχής εξυπηρέτησης της δημόσιας και δημοτικής συγκοινωνίας

Προτεραιότητα 2 – Αύξηση της βιώσιμης μετακίνησης

  • Επαναλειτουργία και επέκταση συστήματος κοινόχρηστων ποδηλάτων (bike-sharing)
  • Αύξηση του ποσοστού της πεζής μετακίνησης και ποδηλάτου επί του συνόλου των μετακινήσεων για ψώνια ή αναψυχή
  • Αύξηση του ποσοστού μετακίνησης με ΜΜΜ επί του συνόλου των μετακινήσεων για ψώνια ή αναψυχή
  • Αύξηση του ποσοστού μετακίνησης με ΜΜΜ επί του συνόλου των μετακινήσεων για εργασία
  • Μεταφορά των υφιστάμενων θέσεων στάθμευσης από  κέντρο του Δήμου Αμαρουσίου περιφερειακά αυτού

Προτεραιότητα 3 – Βελτίωση του αστικού χώρου

  • Υλοποίηση του ελάχιστου  πλάτους πεζοδρομίου (1.5μ) επί του συνολικού οδικού δικτύου
  • Αύξηση του ποσοστού των δρόμων ήπιας κυκλοφορίας επί του συνολικού δικτύου
  • Αύξηση του ποσοστού των πεζοδρόμων επί του συνολικού δικτύου
  • Αύξηση δικτύου ποδηλατοδρόμων

Προτεραιότητα 4 – Βελτίωση της οδικής ασφάλειας

  • Μείωση τροχαίων ατυχημάτων ανά έτος (περιλαμβάνουν θανάτους και σοβαρούς τραυματισμούς)
  • Εγκατάσταση επαρκούς οριζόντιας και κάθετης σήμανσης και αντικατάσταση της υφιστάμενης με φθορά στην έκταση του οδικού δικτύου

Προτεραιότητα 5 – Ενίσχυση συμμετοχικού χαρακτήρα στην πορεία υλοποίησης ΣΒΑΚ

  • Ενημέρωση του κοινού σχετικά με την πορεία υλοποίησης του ΣΒΑΚ
  • Έρευνες διερεύνησης του βαθμού ικανοποίησης της κοινότητας σχετικά με το αστικό περιβάλλον

Οικονομικοί «ΕΞΥΠΝΟΙ» στόχοι

Προτεραιότητα 1 – Ενίσχυση της τοπικής επιχειρηματικότητας

  • Μέση ποσοστιαία αύξηση εσόδων υφιστάμενων επιχειρήσεων τοπικής αγοράς

Προτεραιότητα 2 – Αύξηση εσόδων για τον Δήμο

  • Βαθμός εφαρμογής της δημιουργίας συστήματος ελεγχόμενης στάθμευσης ΙΧ στο κέντρο του Δήμου