ΣΥΝΟΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Β΄ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΣΒΑΚ ΔΗΜΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ

Ο Δήμος Αμαρουσίου, στο πλαίσιο της εκπόνησης του Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) του Δήμου και συγκεκριμένα του δεύτερου κύκλου των διαβουλεύσεων, διοργάνωσε μία δημόσια συνάντηση την Παρασκευή 14/2/2020 με αντικείμενο την ενημέρωση των άμεσα εμπλεκόμενων φορέων αναφορικά με τη φύση και τα στάδια εκπόνησης του ΣΒΑΚ, την ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης κινητικότητας στο Δήμο (όπως αυτή έχει καταγραφεί μέσα από έρευνες και συλλογή στοιχείων) και την περιγραφή των επόμενων σταδίων εκπόνησης καθώς και των τρόπων εμπλοκής φορέων και πολιτών.

Απώτερος σκοπός της δεύτερης διαβούλευσης ήταν μέσα από τις τοποθετήσεις των παρευρισκόμενων επί των αποτελεσμάτων και μέσα από τη συζήτηση να προκύψει η στρατηγική κατεύθυνση βελτίωσης της κινητικότητας στο Δήμο.

Στη βάση των παραπάνω, στην εν λόγω συνάντηση έγιναν εισηγήσεις από την ομάδα μελέτης του Αναδόχου σχετικά με την έννοια της Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας και την ανάπτυξη σχετικού οράματος για τον Δήμο Αμαρουσίου, παρουσιάστηκαν στοιχεία της υφιστάμενης κατάστασης του συστήματος μεταφορών στον Δήμο και τέλος αναλύθηκε  η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης και τονίστηκε η σημασία της ενεργούς συμμετοχής των εμπλεκόμενων φορέων και πολιτών, τόσο στις διαβουλεύσεις όσο και στη συμπλήρωση των σχετικών ερωτηματολογίων και στην υποστήριξη της συλλογής των απαραίτητων δεδομένων.

Σκοπός της παρούσας περίληψης των πρακτικών της δεύτερης διαβούλευσης είναι η συγκέντρωση και συνοπτική παρουσίαση των ευρημάτων – αποτελεσμάτων που προέκυψαν από τη δημόσια συζήτηση, τόσο από την Δημοτική Αρχή όσο και από τους εμπλεκόμενους φορείς, οι οποίοι θα κληθούν να συμμετέχουν ενεργά με προτάσεις και μέτρα και σε επόμενες φάσεις της κατάρτισης του στρατηγικού Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας.

Στόχος είναι η ανάλυση και κατηγοριοποίηση των ευρημάτων της δεύτερης Διαβούλευσης στις εξής θεματικές κατηγορίες:

(Α) Εισαγωγή.

(Β) Καταγραφή υφιστάμενης κατάστασης – προβλημάτων – ευκαιριών.

(Γ) Σκιαγράφηση οράματος.

(Δ) Πρώτη στοχοθέτηση.

(Δ) Αρχική διατύπωση μέτρων.

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η συνάντηση του δεύτερου κύκλου δημόσιας διαβούλευσης για το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας του Δήμου Αμαρουσίου πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 14 Φεβρουαρίου 2020 στην Αίθουσα Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αμαρουσίου.

Σκοπός της συνάντησης αυτής ήταν η περιγραφή της υφιστάμενης κατάστασης κινητικότητας στο Δήμο Αμαρουσίου, όπως αυτή είχε καταγραφεί μέχρι εκείνη τη στιγμή, μέσα από έρευνες, συλλογή στοιχείων και την ανάλυση των ερωτηματολογίων φορέων και πολιτών που συμπληρώθηκαν.

Για το λόγο αυτό κλήθηκαν να συμμετέχουν:

  • Εκπρόσωποι Αρχών τόσο εντός του Δήμου Αμαρουσίου όσο και της Περιφέρειας Αττικής που εμπλέκονται σε ζητήματα κινητικότητας που αφορούν τον Δήμο.
  • Εκπρόσωποι όμορων Δήμων.
  • Φορείς που παρέχουν μεταφορικό έργο ή διαχειρίζονται μεταφορικές υποδομές εντός των ορίων της περιοχής παρέμβασης και εξυπηρετούν τόσο τις ανάγκες των κατοίκων όσο και των επισκεπτών.
  • Φορείς που εκπροσωπούν χρήσεις γης που έλκουν μετακινήσεις φοιτητών και μαθητών στην περιοχή παρέμβασης.
  • Ενώσεις ευάλωτων χρηστών των μεταφορικών συστημάτων που είναι κάτοικοι της περιοχής παρέμβασης.
  • Μεγάλες εταιρίες και Εμπορικά Κέντρα των οποίων η λειτουργεία προσελκύει μεγάλο αριθμό επισκεπτών στον Δήμο Αμαρουσίου.
  • Σημαντικοί πόλοι έλξης και γένεσης μετακινήσεων, όπως νοσοκομεία και αθλητικά κέντρα.
  • Σύλλογοι πολιτών / κοινωνικές ομάδες.

Συνοπτικά, το πρόγραμμα της διαβούλευσης παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα 1:

Πίνακας 1:

Πρόγραμμα 2ης Διαβούλευσης του ΣΒΑΚ Δήμου Αμαρουσίου
9.30-10.00Προσέλευση
10.00-10.10Χαιρετισμός Θεόδωρος Αμπατζόγλου, Δήμαρχος Αμαρουσίου
10.10-10.40Σχεδιάζοντας ένα Όραμα για τον Δήμο Αμαρουσίου Θάνος Βλαστός, Καθηγητής ΕΜΠ, Μονάδα Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας
10.40-11.10Ανάλυση Υφιστάμενης Κατάστασης Μεταφορικού Συστήματος Θοδωρής Μαυρογεώργης, MSc Συγκοινωνιολόγος – Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, «ΜΣΜ – ΜΑΥΡΟΓΕΩΡΓΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΜΕΛΕΤΗΤΙΚΗ Ι.Κ.Ε.»
11.10-11.30Η Διαδικασία της Δημόσιας Διαβούλευσης στην υλοποίηση του ΣΒΑΚ Αμαρουσίου Νικόλαος Κουτρουμπής, Τοπογράφος Μηχανικός – MSc Συγκοινωνιολόγος Μηχανικός «LEVER Σύμβουλοι Ανάπτυξης Α.Ε.»
11:30-11.45Διάλειμμα
11:45-13.30Τοποθετήσεις, ερωτήσεις και ανοιχτή συζήτηση
13.30-13.45Συμπεράσματα και επόμενα βήματα Θοδωρής Μαυρογεώργης, MSc Συγκοινωνιολόγος – Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, «ΜΣΜ – ΜΑΥΡΟΓΕΩΡΓΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΜΕΛΕΤΗΤΙΚΗ Ι.Κ.Ε.»

Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται οι φορείς που συμμετείχαν στην δεύτερη  Διαβούλευση.

Πίνακας 2:

Φορείς που συμμετείχαν στην 2η Διαβούλευση

Α/ΑΥΠΗΡΕΣΙΑ/ΦΟΡΕΑΣ
1«ΑΜΑΡΥΣΙΑ ΕΣΤΙΑ» ΑΜΕΑ
2AVENUE/ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ
3DENCO
4ΑΤ ΤΡΟΧΑΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ
5ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ
6ΔΗΜΟΣ  ΠΕΝΤΕΛΗΣ
7ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ
8ΔΗΜΟΣ ΛΥΚΟΒΡΥΣΗΣ – ΠΕΝΤΕΛΗΣ
9ΔΗΜΟΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ – ΨΥΧΙΚΟΥ
10ΕΝΩΣΗ ΓΟΝΕΩΝ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ
11ΕΝΩΣΗ ΚΡΗΤΩΝ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ «Ο ΚΡΗΤΑΓΕΝΗΣ ΖΕΥΣ»
12ΕΞΩΡΑΙΣΤΙΚΟΣ – ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ «ΤΑ ΑΝΑΒΡΥΤΑ»
13ΕΞΩΡΑΙΣΤΙΚΟΣ ΑΓ. ΦΙΛΟΘΕΗΣ – ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ
14ΕΞΩΡΑΙΣΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ
15ΙΑΣΩ
16ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΔΟΥΚΑ
17ΜΕΡΙΜΝΑ ΓΗΡΑΤΟΣ
18ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΑΤ
19ΟΑΚΑ
20ΟΑΣΑ – ΤΜΗΜΑ ΑΣΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ
21ΟΑΣΑ – ΤΜΗΜΑ ΔΙΚΤΥΟΥ
22ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΚΗ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ
23ΠΟΔΗΛΑΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ
24ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΕΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ
25ΣΤΑΣΥ
26ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΛΥΔΡΟΣΟΥ
27ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓ. ΙΩΑΝΝΗ
28ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΩΝ ΔΟΥΚΑ
29ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ 1ΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ
30ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ «ΑΛΚΥΟΝΙΔΕΣ»
31ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΠΟΛΥΔΡΟΣΟΥ
32ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΕΑΣ ΛΕΣΒΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ
33ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΥ
34ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΝΙΚΟΣ ΚΑΠΕΤΑΝΙΔΗΣ
35ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Β ΡΕΜΑΤΙΑΣ ΠΕΝΤΕΛΗΣ – ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ
36ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΡΗΤΩΝ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΑΓ. ΜΑΡΙΝΑΣ

Β. ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ – ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ – ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ

Τα βασικά προβλήματα κινητικότητας (μεταφορά – μετακίνηση – προσβασιμότητα) που παρουσιάζει ο Δήμος Αμαρουσίου όπως αναδείχθηκαν κατά τη συνάντηση της δεύτερης διαβούλευσης, σύμφωνα τόσο με τον Δήμαρχο όσο και με τους ομιλητές της ομάδας εργασίας του Αναδόχου αλλά και των εκπροσώπων των φορέων που τοποθετήθηκαν, έχουν σαν βασική πηγή την ιστορική εξέλιξη του Δήμου, από μία οικιστική περιοχή με γειτονιές της δεκαετίας του ’60, στην ανάδειξή του, χωρίς σχεδιασμό, σε ένα υπερτοπικό κέντρο συγκέντρωσης πολύ σημαντικών πόλων έλξης για όλη την Αττική, πλησίον της Αττικής οδού και της Λεωφόρου Κηφισίας. Αξίζει να σημειωθεί, ότι το κέντρο του Αμαρουσίου, μαζί με τον Πειραιά, θεωρούνται τα επόμενα, μετά την Αθήνα, μητροπολιτικά κέντρα της Περιφέρειας Αττικής.

Παρουσιάζονται λοιπόν, στο Δήμο Αμαρουσίου δύο κέντρα, α) το παραδοσιακό κέντρο, με λειτουργίες κυρίως τοπικής αλλά και υπερτοπικής σημασίας και β) το κέντρο μητροπολιτικών και υπερτοπικών δραστηριοτήτων, κατά μήκος της λεωφόρου Κηφισίας και κατά μήκος της κάθετης Αττικής οδού.

Η παραπάνω άναρχη ιστορική ανάπτυξη του Δήμου, συνεπάγεται προβλήματα στην πεζοδρόμηση (ύπαρξη πολύ μικρών ή και ανύπαρκτων πεζοδρομίων στις γειτονιές), προβλήματα στάθμευσης των οχημάτων, έντονα κυκλοφοριακά προβλήματα τόσο στο υπερτοπικό κέντρο όσο και στις όμορες περιοχές και θέματα πρόσβασης και μετακίνησης τόσο των κατοίκων όσο και των επισκεπτών (επικινδυνότητα μετακίνησης σε παράπλευρες στην Αττική οδό γειτονιές, καθυστερήσεις πρόσβασης σε ιατρικά κέντρα, κλπ).

Ένα επιπλέον βασικό συμπέρασμα που ανέφεραν οι μελετητές από τη μέχρι τώρα ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης είναι ότι η εξυπηρέτηση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς βάση κάλυψης είναι ικανοποιητική σε σημαντικό βαθμό, καθώς υπάρχει η λειτουργία της γραμμής 1 του ΗΣΑΠ (τέθηκε το θέμα της επέκτασής της πιο βόρεια) και του Προαστιακού (τέθηκε η πρόταση να λειτουργήσει σε όρους συχνότητας ΗΣΑΠ), υπάρχει πολύ καλή κάλυψη στο Δήμο από τις 17 λεωφορειακές γραμμές του ΟΑΣΑ και από τη Δημοτική συγκοινωνία (5 γραμμές) και αναμένεται στο μέλλον η λειτουργία της γραμμής 4 του Μετρό που βρίσκεται υπό δημοπράτηση (η ολοκλήρωση του έργου υπολογίζεται όχι νωρίτερα από το 2030).

Ωστόσο, η λειτουργία των ΜΜΜ παρεμποδίζεται από κυκλοφοριακά προβλήματα και προβλέπεται περαιτέρω βελτίωση της λειτουργίας της Δημοτικής συγκοινωνίας, σύμφωνα και με τη δήλωση του Δημάρχου Αμαρουσίου (νέος «πράσινος» στόλος, πιθανή πρόσληψη οδηγών).

Σύμφωνα με τους μελετητές, επιβεβαιώνεται ότι ένα από τα βασικά προβλήματα – μειονεκτήματα που αναδεικνύονται από τη μέχρι τώρα ανάλυση των δεδομένων είναι ότι οι υποδομές βιώσιμης κινητικότητας (πεζοδρόμια, ποδηλατόδρομοι) καλύπτουν μόνο το 5,65% των συνολικών υποδομών και αναφέρθηκε σαν στόχος να αυξηθούν κατ’ ελάχιστο στο 10%.

Επιπλέον σημεία που αξίζει να επισημανθούν συγκεντρωτικά, είναι τα εξής:

Ο Δήμαρχος Αμαρουσίου τόνισε τη σπουδαιότητα για την εξασφάλιση περισσότερου χώρου για τους πεζούς και το ποδήλατο, την αναγκαιότητα βελτίωσης των συνθηκών πρόσβασης στο κέντρο της πόλης και επεσήμανε τον θετικό αντίκτυπο της διαδημοτικής συνεργασίας με τους όμορους Δήμους του Βόρειου Τομέα Αθηνών (πχ διάνοιξη λεωφόρου Κύμης, υπογειοποίηση λεωφόρου Κηφισίας).

Ο κος Βλαστός από την ομάδα έργου του Αναδόχου επεσήμανε τα προβλήματα ταυτότητας και διχοτομισμού του Δήμου Αμαρουσίου και της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης με αποτέλεσμα την ύπαρξη μικρών στενών δρόμων με ανεπάρκεια πεζοδρομίων. Τόνισε επίσης την ανάγκη να δωθούν περισσότερα οδικά τμήματα σε πεζούς και ποδήλατα και σε χώρους πράσινου. Να γίνει δηλαδή ο Δήμος Αμαρουσίου, «πόλη για να τη ζεις», συνδεδεμένη και με την ιστορική της ταυτότητα.

Ειδικότερα:

Σχετικά με ζητήματα στάθμευσης, όπως και στην πρώτη διαβούλευση, σχολιάστηκε έντονα η ανεξέλεγκτη στάθμευση και η έλλειψη χώρων στάθμευσης στην περιοχή του υπερτοπικού κέντρου. Πιο συγκεκριμένα, τονίστηκε ότι λόγω της απουσίας μεγάλων χώρων στάθμευσης, δημιουργείται ιδιαίτερο πρόβλημα σε δρόμους που βρίσκονται σε περιοχές κατοικίας, με ζητήματα κινητικότητας (συμφόρηση σε μικρούς δρόμους) και ασφάλειας των κατοίκων.  Ειδική μνεία έγινε για το πρόβλημα της μη ασφαλούς μετακίνησης γονέων και παιδιών κοντά σε σχολεία και γειτονιές (πχ περιοχή Σωρός). Αντίστοιχο πρόβλημα στάθμευσης παρατηρείται και στον χώρο πλησίον των εμπορικών και των ιατρικών κέντρων.

Όσον αφορά σε θέματα προσβασιμότητας, έγινε ιδιαίτερη μνεία σε περιοχές γύρω από τα ιατρικά κέντρα και ιδιαίτερα για την περιοχή γύρω από το Σισμανόγλειο.

Τέλος, ιδιαίτερα ενθαρρυντική και σε συμβολικό επίπεδο ήταν η συμμετοχή στη δεύτερη διαβούλευση του ΣΒΑΚ του Δήμου Αμαρουσίου μαθητών της τάξης Γ’ Γυμνασίου των Ιδιωτικών Εκπαιδευτηρίων Δούκα, που συμμετέχουν στην εκστρατεία για την οικολογική και ανεμπόδιστη μετακίνηση «Ecomobility». Όπως αναφέρθηκε και από εκπροσώπους συλλόγων γονέων και κηδεμόνων, είναι ιδιαίτερα σημαντική η αλλαγή κουλτούρας μετακίνησης, η οποία σχετίζεται με την σχετική εκπαίδευση – παιδεία της νέας γενιάς.

Γ. ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΗ ΣΚΙΑΓΡΑΦΗΣΗ ΟΡΑΜΑΤΟΣ

Σύμφωνα με την τοποθέτηση του Δημάρχου Αμαρουσίου αλλά και των φορέων που συμμετείχαν στην διαδικασία της δεύτερης διαβούλευσης, σκιαγράφεται η ανάγκη για μια πιο ανθρωποκεντρική προσέγγιση στην κινητικότητατόσο εντός του Δήμου όσο και στις υπερτοπικές μετακινήσεις, με προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας και την πράσινη ανάπτυξη.

Προτεραιότητα είναι να εξασφαλίζεται η προσβασιμότητα για όλους, σε όλες τις κοινωνικές και ευπαθείς ομάδες, και η μετακίνησή τους να μην παρεμποδίζεται από την ύπαρξη του υπερτοπικού κέντρου και τη μεγάλη έλξη μετακινήσεων που προκαλεί.

Δ. ΠΡΩΤΗ ΣΤΟΧΟΘΕΤΗΣΗ

Η εμπλοκή όσο το δυνατόν περισσότερων φορέων και πολιτών στο σχεδιασμό της βιώσιμης αστικής κινητικότητας αποτελεί βασική προϋπόθεση για να μπορεί ο νέος σχεδιασμός να εστιάσει στις πραγματικές ανάγκες.  

Βασικός στόχος αναδείχθηκε η προσπάθεια αποσυμφόρησης των μεγάλων οδικών αρτηριών, η επίλυση του βασικού προβλήματος της στάθμευσης και η προώθηση της πεζής μετακίνησης και του ποδηλάτου. Προτείνεται η ανάδειξη – αξιοποίηση χώρων πράσινου (πχ Ρεματιά), η διεύρυνση των ποδηλατικών και περιπατητικών διαδρομών, η στροφή σε ήπιες μορφές μετακίνησης.

Παράλληλα, μακροπρόθεσμος και σταδιακός στόχος είναι η αλλαγή της νοοτροπίας και της κουλτούρας των πολιτών ώστε να στραφούν σε εναλλακτικές μορφές μετακίνησης εκτός του αυτοκινήτου.

Ο δρόμος και ο δημόσιος χώρος θα πρέπει να ανακτηθεί εξυπηρετώντας το δημόσιο  συμφέρον.

Ε. ΑΡΧΙΚΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΜΕΤΡΩΝ

Σύμφωνα και με τα ευρήματα της πρώτης διαβούλευσης, μια αρχική διατύπωση κάποιων μέτρων μπορεί να είναι η εξής:

  • Ανάπτυξη δικτύων και υποδομών για πεζούς και ποδήλατα ώστε να συνδέονται πόλοι έλξης και γέννησης μετακινήσεων και να βελτιωθεί η πρόσβαση προς σταθμούς και στάσεις ΜΜΜ από αυτούς.
  • Συντήρηση και βελτίωση των υπαρχόντων υποδομών πεζής και ήπιας μετακίνησης.
  • Δημιουργία νέων χώρων στάθμευσης, ειδικά κοντά σε νοσοκομεία του Δήμου και υιοθέτηση ελεγχόμενης στάθμευσης.
  • Προώθηση επενδύσεων σε έργα που εξυπηρετούν την ήπια κινητικότητα.
  • Διαδημοτική συνεργασία.
  • Ανάδειξη και αξιοποίηση υφιστάμενων χώρων πράσινου πχ Ρεματιά.

Μπορείτε να δείτε τις παρουσιάσεις στους παρακάτω συνδέσμους: